De oogst is ieder jaar weer een spannend moment. Maandenlang hebben de wijnboeren naar dit moment uitgekeken, maar er vooral ook naartoe gewerkt. Uiteindelijk zijn het vaak de laatste weken die bepalen hoe goed een oogst werkelijk wordt. En 2026 is wat dat betreft een bijzonder jaar. In vrijwel heel Frankrijk zijn de vendanges uitzonderlijk vroeg begonnen.
De eerste druiven werden dit jaar zelfs al op 15 juli in Fitou geplukt, volgens La Revue du Vin de France de vroegste start van de Franse wijnoogst ooit. Van de Languedoc en Bordeaux tot Bourgogne en Champagne: overal loopt de ontwikkeling van de druiven voor op het normale schema. En dan te bedenken dat oktober vroeger in grote delen van Frankrijk dé oogstmaand was.
Het warme voorjaar en vervolgens maar liefst vijf hittegolven hebben de rijping enorm versneld. Tegelijkertijd zorgt de droogte voor problemen. In veel wijngaarden zijn de druiven kleiner en bevatten ze minder sap. De verschillen tussen regio's en zelfs tussen individuele wijngaarden zijn enorm.
Toch betekent een kleine oogst zeker niet automatisch een slechte oogst. Door het droge weer was de kans op meeldauw en andere ziektes laag en zijn de druiven over het algemeen prachtig gezond. Kwantitatief lijkt de oogst beperkt te worden, maar kwalitatief kan 2026 juist heel interessant worden.
Dat beeld krijgen wij ook terug van onze wijnboeren. Bij Domaine de l'Arjolle in de Languedoc begon de oogst ongeveer een week vroeger dan normaal. Daar is vooral de droogte een grote uitdaging. Het domein heeft de afgelopen jaren echter fors geïnvesteerd in druppelirrigatie. Inmiddels wordt 44 van de 110 hectare zo van water voorzien. Daarnaast gebruiken ze al 25 jaar eigen compost en besteden ze veel aandacht aan bodembedekking om zoveel mogelijk vocht in de grond vast te houden. Juist in een jaar als 2026 zie je hoe belangrijk dergelijke maatregelen zijn.
In Fuissé zag ik zelf weer een heel ander beeld. Domaine Luquet begon op 16 augustus met de oogst en inmiddels zijn alle percelen binnen. De druiven zagen er prachtig en gezond uit en ook de opbrengst was bijzonder mooi. Voor de chardonnay uit de Mâconnais lijkt 2026 dus heel veelbelovend.
Ook in Champagne zijn ze volop bezig. Bij Charles Heidsieck hebben de hittegolven ervoor gezorgd dat het suikergehalte in de druiven snel is opgelopen. En juist bij Champagne wil je niet onbeperkt wachten op meer rijpheid. Frisheid, zuren en een niet te hoog potentieel alcoholpercentage zijn essentieel. De snoeischaar moet er dus in. De uitzonderlijk vroege oogst is dit jaar in heel Champagne zichtbaar; sommige producenten begonnen al in de eerste helft van augustus.
2026 laat daarmee prachtig zien hoe ingewikkeld het bepalen van het juiste oogstmoment is. Te vroeg oogsten kan onrijpe aroma's opleveren, terwijl te lang wachten kan leiden tot te veel suiker, te veel alcohol en te weinig zuren. En wat in de Languedoc verstandig is, hoeft in Bourgogne of Champagne helemaal niet de juiste keuze te zijn.
Eén conclusie durf ik inmiddels wel te trekken: 2026 wordt een bijzonder wijnjaar. Misschien niet overal groot in hoeveelheid, maar wat wij tot nu toe uit de wijngaarden horen en zelf hebben gezien, maakt mij in ieder geval erg nieuwsgierig naar wat er straks in het glas komt.
Kortom, in januari en februari 2027 zullen we extra veel moeten gaan proeven! Pas dan kunnen we echt zien – en vooral proeven – wat er in het vat zit. En daarna is het soms nog even geduld hebben, want veel wijnen zullen ook wat flesrijping nodig hebben voordat ze zich van hun mooiste kant laten zien.